चप्पल

हर रोज सुबह उठने के बाद
मै चप्पल पहन लेता हूँ
फिर भी,
दिनभर काम करते करते
पाँव मे बार बार कुछ चुभता रहता है
ऑफिस की सिढीयाँ कई बार चढ-उतरता हूँ
तब तकलिफ नहीं होती
पण शांती से बैठते ही
फिर कुछ चुभने लगता है
तब तुम्हारी याद आती है
गहरी...
कभी लिखता हूँ,
कभी किसी को पढ के सुनाता हूँ
चुभन वैसे के वैसी रहती है
शाम होती है
घर लौट आता हूँ
जुते उतार कर कोने मे रखता हूँ
रात होते होते तुम्हारी याद गाढी होती जाती है
अब चुभन दिल तक सुनाई देती है
रात को सो जाता हूँ
निंद मे भी चप्पल पैरो से नही निकलती...
मुझे पता है मै दूर हूँ तुम से
पर मै महसूस करता हूँ
तुम्हे, तुम्हारी पिडा को, इस अंतर को भी
किसी बोझ के तले दबे हुए सपने आते है
आँख खुलते ही तुम याद आते हो
मै उठता हूँ
हर रोज की तरह मै
फिर तुम्हारी चप्पल पहन लेता हूँ...

तेरी रोशनी

मुझे पसंद है इसलिए
शाम के वक्त
तुम दिया जलाया करती हो
वो रोशनी दिखाती है मुझे
तुम तक पहुँचने का रास्ता
प्रिये, ये रोशनी रहने देना
मुझे तुम तक आना है

सराब

सीने मे धुँआ सा उठता रहता है
कई बातों की अनकहीं मे दम घुटता सा रहता है
तेरे चेहरे पर खुशी देखे अरसा बित गया
आईने मे हसता हुआ चेहरा अब सराब सा लगता है

आधी साँस

धुंदला धुंदला सा इक दर्द
लिपटा हुआ तेरे हर खयाल से
उभरता रहता है बार बार
मेरे दिल-ओ-दिमाग मे

तेरे मिलने-ना मिलने के बीच
तेरे कुछ कहने - ना कहने के बीच
ये जो फैली हुई तनहाई है
उसे कुरेदता
दिल का बोझ बढाता
मेरी साँस मध्यम करता हुआ
ये दर्द कभी उभरता, कभी उमडता है
तेरे हर खयाल की आड मे

बेवजह ही बन जाता है
मेरे बेचैनी की वजह
और छिड जाती है
दिल की तार कोई
जो बांधे-समेटे हुई है
मेरे कई अनचाहे खयालों को

धडकन परेशान
भागी भागी टहलती रहती है
और गहरा होने लगता है तेरा इंतेजार
मेरी सहमी सी आँखो मे

कैसे बताऊ
तेरे बगैर यूँ चलते हुए
हर पल यू लगता है
के मै जी रहा हूँ मेरी आधी जिंदगी
और मेरी आधी साँस
गिरवी पडी हो कही...

 

 

काले बादलों से

काले बादलों से भरें आसमा सा
चला जाता हूँ तेरे बगैर
तू थंडी हवाँ सी बहती आ
तो बरस भी लू
थोडा भीग भी लू

गुनाह

कुछ पल ऐसे भी होते है

जब तेरा मेरे पास ना होना

किसी गुनाह से कम नहीं होता

तुफान

काश सच मे सूना सकता तुझे मेरा हाल-ए-दिल तू भी जान लेती, धडकन मे उलझा तुफान कैसा होता है...

सहर

अनकही के बोझ तले
दबे हुए सन्नाटे ने
बड़ी गहरी रात
बिखेरी है जज़्बात पर
मुझे इंतज़ार है
तेरी आवाज़ का
तू पुकार ले
तो सहर हो जाए मेरी...

समझना

कभी कभी कविता लिख़ना
बड़ा कठीण लगता है
पीड़ा का अनुभव करने के साथ साथ
उसे समझना भी पड़ता है

काँटा

तुम्हारे चले ज़ाने का ये परिणाम है
के ज़ब भी कोई काँटा लगता है
बस तुम याद आते हो
उस वक्त काँटे से ज़्यादा 

तुम्हारी याद की चुभन ज़्यादा होती है...

बिंदू

स्वतःभोवती आवर्तनं घेत
अस्थिरपणे फिरणारं एखादं चक्र
एका बिंदूपाशी जाऊन
विसावतं, स्थिरावतं...
तू माझा तो बिंदू आहेस!

दर्द के निशान

आती गुजरती रहती है
नज़्मों की लहरें
दिल की रेत पर उभरे दर्द के निशान
फिर भी नहीं मिटते

अनकही बातें

फ़ासले बुनने वाली
अनकही बातें
जिंदगीभर
बहुत कुछ कहती रहती है

कडवी बात

हम टालते रहें उस कडवी बात को
वो बात हमे ना टाल सकी
अब यूँ फ़ासलो पर रह कर सोचते है
अच्छा होता अगर बात कर ही लेते

अस्थिर

बड़ा अस्थिर हूँ...
गर्भ से विषामृत निकलने से पहले
वो समुद्र जैसे था
वैसे ही मै
इस वक्त़
बड़ा अस्थिर हूँ

अकेलापन

ये दूरी भी कितनी अजि़ब है?
हम ख़फ़ा हो जाते है
तुम्हारी किसी बात पर
हम तुम्हें बता नहीं पातें,
तुम हमे देख़ नहीं पाते
हम समझा नहीं पातें
तुम समझ नहीं पातें,
खुद ही रुठना है
खुद ही खुद को मनाना है
ये दुरीया जो अकेलापन ले कर आती है?
क्या वो यहीं है?

जिना कैसे है?

बेशक चले जाना हमे छोड़ कर

बस जाते जाते ये बताते जाना

के तुम्हारे बगैरे

जिते कैसे है?

तलब

मुझे मिठे की तलब हो रही है
और तू होठों के पास नहीं...

कल की रात

चाँद ढलते ढलते

इक दुख़ती नज़्म
उतर आई है कागज़ पर
वो लफ्ज़ ही जानते है

क्या सितम ढाए है बिती रात ने...

तब मेरी शायरी से

तब मेरी शायरी से जो झलकती

वो मोहब्बत तेरी ही थी

अब जो दर्द बहता है

वो भी तेरा ही है...

मन्नत

कभी कभी लगता है तू मेरा वो पल है, जिस मे मै समा चुका हूँ.
मै तुझ से होकर गुजर नहीं सकता,
मै तुझे पिछे छोड कर आगे बढ नहीं सकता, ये अच्छा लगता है मुझे!
मै कहीं भी जाता हूँ तो मेरी रुह मेरे साथ साथ चलती है. बस तू वैसी सी है मेरे लिए.
तेरा खयाल जुदा नहीं होता मुझ से
जागते, सोते, सपने देखते, काम करते, हर जगह तू होती ही है. कई रुप और रंग मे!
तू दूर है तो दर्द उठता है सिने मे. पर ये दर्द जुदा होने का नहीं. तू जुदा नहीं है मुझ से.
ये दर्द है तू पास ना होने का,
तुझे हरदम महसूस ना कर पाने का...
तू बडी खास, बडी अजीज है मेरे लिए. मै प्यार करता हूँ तुझ से.
मै किसी भगवान को नहीं मानता. फिर भी इस ईद पर मै अल्लाह से मन्नत के तौर पर तुझे मांगना चाहूंगा...

मेरा घर

बस स्टेशन पर खड़े रह कर
हात उठाते हुए उसने कहाँ
"घर पहुँचते ही फोन करना"
और मै...
ख़िड़की की सीट पर बैठे बैठे
मुझे बिदा करनेवाला
मेरा घर देख़ता रहा

कश्ती...

मेरी कश्ती
अक्सर तेरी यादों के समंदर मे उलट जाती
ना डूब कर ज़ान निकलती है
ना किनारा नसीब होता है...

इत्र...

तेरी याद आते ही
मेरे इर्दगिर्द
ये इत्र क्यों महकता है?

बिनमौसम बरसात

ये कल और आज की
बिनमौसम बरसात
ये कोई इत्तेफाक नहीं है
इस कायनात पर भी होने लगा है
मेरे एहसासों का असर
इसी लिए तो
यूँ ही मचलने लगता है आसमान
बरसने लगते है बादल
जब तेरी याँद मे
मेरा दिल सहमने लगता है

देहलीज़

रात के उस वक्त़

मेरा ज़िस्म तुम्हारी मांसपेशीयों की सरसराहट मे मश्गुल होना चाहता है

तब मै तुम्हारे भीतर झाँकने की कोशिश करता हूँ

तुम अक्सर चुप्पी साधे बंद कर लेती हो अपनी दोनो आँखे 

और मै!

घर से निकाल बाहर किए गए किसी बेघर की तरह

तुम्हारी जिस्म की दहलीज पर चक्कर काँटता रहता हूँ...

एका क्षणात

मी केव्हाचा जाऊन पोचलोय तिथं
तुझ्या येण्याची वाट पाहत
मनातली हुरहुर अन् अस्वस्थता
चेहऱ्यावर दिसू न देण्याचा प्रयत्न करत
मी उभा आहे...

तू माझ्याकडे चालत येताना
ह्रदयाची होणारी धडधड सावरत
तुला मिठीत घेतल्यानंतर
धावत्या काळाचे लगाम ओढत
मी तुझ्यासह तिथे उभा आहे...

तू भेटल्यानंतर होणाऱ्या संवादांची
निरनिराळी पारायणं सुरुयत माझी
तू कशी दिसशील, कशी हसशील
तुझी नजर, तुझा स्पर्श
हे सारं सारं अनुभवत
मी आहे तिथे
तुझ्याचसोबत

असा कालौघापासून सुटा होऊन
मी भटकत राहतो विखुरल्या क्षणांमध्ये
तुला शोधत, अनुभवत, ऐकत, स्पर्शत...
त्यातल्याच एका क्षणात
मी केव्हाचा जाऊन पोचलोय
तुझ्या येण्याची वाट पाहत...

मन भरत जातं...

मनाचे काठ डोळ्यांच्या कडांपर्यंत पोचतात का?

मन अतिव समाधानाने, आठवणीने, प्रेमानं काठोकाठ भरुन ओसांडून वाहतं, तेव्हा डोळे झरु लागतात, ते त्यासाठी का?

तुझ्या सहवासात माझं मन भरतं, असं म्हणताना मला तृप्त झाल्याची भावना अनुभवाला येतंच नाही. कारण तू कितीही लाभलीस तरी कमीच पडतेस. तू सोबत असताना मला जे काही अनुभवाला येतं, जे जाणवत राहतं ते सारं मला नीट स्वीकारताही येत नसावं. एकाच वेळी ह्रदयात उष्ण आणि थंड अशी दुहेरी जाणिव होत राहते. कसा अर्थ लावायचा त्याचा? अर्थ सोड, ती अवस्था नीटशी अनुभवायची कशी, हेदेखील मला अजून कळलेलं नाही. मी निवांत असताना तुझ्या ओढीच्या तीव्रतेनं शरीर कंप पावण्याचा आणि अगदी अस्वस्थ असताना तुझ्या विचारानं मनाला शांतता लाभण्याचा अनुभव मला वारंवार येतो.

किती हा विरोधाभास?
विरोधाभास हा प्रेमभावनेतला कॉन्स्टन्ट असतो का गं?

म्हणूनच मनात जे काही उमलत राहतं त्याचे अर्थ लावण्याची, ते निव्वळ अनुभवण्याचीही माझ्या मनाची क्षमता मर्यादीतच वाटत राहते. त्या अनुभवाच्या आवेगाने मन प्रचंड थकून जातं. त्या वेळी मला कुठलीच नवी जाणिव-अनुभव नको असतो. मन क्षणभर कोरं करकरीत असावं असं वाटतं. तरीदेखील विहीरीच्या तळाला झरा फुटावा तसे तुझ्याबद्दलचे कितीतरी विचार उमळून वर येत राहतात; हे सतत घडत राहतं! ते सामावून घेता घेता माझा श्वासही थकून जातो. मनानं ती संपृक्तावस्था गाठली की शिणलेले गहिरे कढ दाटून येतात. मन जडावत जातं. आणि ते सारं मावेनासं झालं की डोळ्यांवाटे बाहेर पडतं. आणि त्याही क्षणी तू सोबत नसल्याची भावना आतल्या एका रिकाम्या जागेकडे बोट दाखबत राहते.

तृप्त होण्याची जागा तशीच रिकामी ठेवत मन असंच भरत जातं असतं का?

मसला

उन से मिलने की बेचैनी मे
ख़ो चुके है निंद अपनी
मसला ये है के
उन्होने ख़्वाबो मे मिलने का वादा किया है

तुझ्या स्वप्नात होतो मी

छान निवांत झोपलीयस तू... 😌
मी येऊन तुला पाहून गेलो आत्ताच
डोक्यावरुन अलगद हात फिरवला होता मी
तुझी झोप थोडी चाळवली, तसा मागे सरलो
मिटल्या डोळ्यांनी तू माझं स्वप्नं पाहत असशील का?
सहजच विचार येऊन गेला मनात
पण स्वप्न मोडलं, जाग आली
आणि तुला मी असा प्रत्यक्षात दिसलो तर
दचकशील? की खूश होशील?
माझा हात धरशील? मला जवळ घेशील?
की माझ्या ओठांवर तुझी मोहर उठवशील?
मीच शहारत चाललोय या विचारानं
आवाज न करता
गुपचूप आल्या पावली परत फिरलो
जाग आली, डोळे उघडले,
तुझ्या स्वप्नात होतो मी
तुझ्या-माझ्यासोबत...

बोझ

लफ़्ज कतरा रहे है सामने आने से 

कहते है,

तुम्हारे एहसासों का बोझ
अब सहा नहीं जाता

मी प्रेम करतो तुझ्यावर!

मी प्रेम करतो तुझ्यावर!

तुझ्या-माझ्यातल्या दुराव्याची सगळी अंतर मापत...
तुझा आवाज ऐकताना उरात उमळलेली धडधड सावरत...
अंगभर उगवणारी थरथर पुन्हा त्याच मातीत रिचवत...
दिव्यावर झेपावणाऱ्या पाखराच्या आवेगाची तीव्रता पचवत...
तुजवीण संथावत चाललेल्या श्वासाला उसनं बळ देत...
जडशीळ छातीत सयगंधाला भरुन घेत...
या चेहऱ्यावर फुलणारं तुझं हसू डोळा भरुन घेत...
वर्तमानाच्या खडकाळ भुईत भविष्यातल्या समाधानाची बीजं पेरत...
तुझ्यासाठी उभ्या जगाला फाट्यावर मारण्याची जिगर जागवत...
तुझा हात धरण्याची अन् ती पकड निभावून नेण्याची धमक
स्वतःचीच स्वतःला अधोरेखित करत...
तुझ्यासाठी माझ्यातल्या स्त्री-पुरुषाची गुंतवण अधिक घट्ट करत...
अहिल्येची प्रतिक्षा अन् मीरेची ओढ यांतला तोल साधत...

मी प्रेम करतो तुझ्यावर...

पिव्हेट पॉईंट

सांगावं की नाही 
व्यक्त व्हावं की नाही
जे कळतंय-जाणवतंय ते पोचवावं की नाही
हा प्रश्नय मोठा...
आपलेच अक्राळविक्राळ डोह 
आ वासून आपल्यालाच गिळंकृत करण्यासाठी पुढं सरसावत असताना
इतरांना त्यात डोकवायला आमंत्रित करणं कितीसं योग्यय?
तू आणि मी सुद्धा
जेव्हा मला असं एकटं सोडून देता
तेव्हा किती झर्रकन दूरवर निघून जात राहतो मी...
भयानं, काळजीनं, चिंतेनं, अंधारानं चिंब भिजून गेलेला
खूप काही सांगण्याची आस असलेला आणि नसलेलाही
दोलायमान अवस्था बरी अशा स्थितीत अधांतरी झुलत असलेला
स्वतःचं स्वतःच्या वेडसर विचार-कल्पनांशी लढत राहतो एकटा
हे सगळं कुठून निर्माण होतं? कुठून येतं? का उगवतं?
तू सोबत नसण्याचे एवढे गहिरे ओरखडे का?
की तुला ते सांगता येत नसल्याच्या जखमा आहेत या?
सांगणं सोपं आहे देखील आणि नाही देखील
आपली ओझी दुसऱ्याच्या पदरात नेऊन टाकण्यात हशील ते काय?
आणि ओझी काही कमी नाहीत
शब्द न गवसण्याचे भार आहेतच
जोडीला शब्दांचे येणारे नजराणे खुंटलेत
आवाजाच्या तारा तुटल्यायत
सकाळपासून एक फोन करायला जमू नये? तुलाही? मलाही?
मग आठवणींमध्ये बेमालूम मिसळत जाणाऱ्या कल्पनांनी
स्वतःची नखं बाहेर न काढली तरच नवल!
बोचणं, टोचणं, भंजाळून जाणं हे क्लिशे वाटावं
अशा यातनांचा वर्षाव होत जातो
माझा मीच करत राहतो
यथेच्छ...
स्वतःच स्वतःचा समाचार घेत
चाबूक, पैरण, वीजा, तलवारी
अगदीच काही नाही सापडलं तर अणकूचीदार दाभण हात घेऊन
सोलवटून काढत राहतो स्वतःला
उसवल्या-उचकटल्या त्वचेखालचं जळजळीत आम्लं
पुन्हा मलाच जाळायला येतं तोंड वर करुन
कॉन्ट्राडिक्शनची किती शिखरं गाठावीत माणसानं?
सगळी उत्तरं आपल्यापाशीच असल्यागत
पण एकालाही हात लावता येऊ नये जणू
भव्यदिव्य खोल गर्तेच्या निच्चतम बिंदूकडे चाललेला हा प्रवास थांबेच ना...
हा दिवसच वाईटंय
की माझा विचार?
मग तुझे कुठले कुठले शब्द शोधून
तापल्या मनावर पाणी ओतत राहणं येतं
ह्रदय जाळणारे चरचरीत आवाज उमटत जातात
खरंच वेडाय का मी? खरंच लहान मूल झालोय का?
तू कंटाळणार नाही ना मला?
प्रश्नांची सरबत्ती थांबावी कशीतरी ही एकदाची
तोफ धडाडली की आत कोंडलेली दारु
निदान बाहेर तरी पडते
इथे सगळंच लूपमध्ये चाललंय
धडाडणं, पुन्हा कोंदटणं, गहिरवणं, सर्दावणं, खंतावण, मधेच भिजत पडणं, शांतावणं, पुन्हा भरणं...
यातनाचक्र
मीच माझ्यासाठी तयार केलेलं
डान्टेनं लिहिलेला इन्फर्नो असाच आहे म्हणतात!
प्रितीचा, तिच्या आवेगाचा, आठवणींचा, त्या मागे सोडणाऱ्या ओघळांचा
भार जमतो का वहायला मनाला?
न पुसता कोण देऊन जातं ही देवाची देणी?
आणि माझ्या समस्त सृष्टीत अशी उलथापालथ होत असताना
माझं तुझ्यावर प्रेम आहे हा एवढाच भाग कॉन्स्टन्ट असतो...
सबंध ब्रम्हांडाच्या पिव्हेट पॉईंटसारखा...

राज़

तुम्हारी खूबसूरती का राज़
मेरा इश़्क है!

साँस

तुम ज़ब भी
मुझ से बात नहीं करती
मेरा दिल सहम जाता है
फ़िर तुम दो लफ़्जो के बीच
साँस लेने के लिए क्यों ना रुकी हो...

कुछ दर्द

हा!
वक़्त हर मर्ज का इलाज होता है.
फिर भी कुछ दर्द
वक्त़ के मुकाबले
बड़े लंबे चलते है...

गली

ये दिल भरा भरा सा क्यूँ है?

कही वो आज फिर हमारी गली से तो नहीं निकले?

स्तन

तुम्हे ख़ो देने का दुख़ कितना है गहरा है
ये शायद ज़ानता नहीं,
पर...
किसी नवज़ात बच्चे को ख़ोने के बाद
स्त्री के स्तन से जैसे दूध बहता रहता है ना,
मै हर वक्त़ वैसा महसूस करता हूँ

कैसा लगता है तुम्हें?

ज़ब घनी रात मे
तुम्हारी आँख़ ख़ुलती है
तुम अपने घर मे नहीं
मेरे सपने मे होती हो
तब सच सच बताना
कैसा लगता है तुम्हें?

उस अंधेरे मे जलते हुएदीपक देख़ती हो
जो तुम्हारी ही यादों सेजलते रहते है
उस रोशनी मे तुम्हे
मेरे दिल तक ज़ानेवाला रास्तादिख़ाई देता है
सच सच बताना,
कैसा लगता है तुम्हे?

तुम मेरे दिल तक आ करदस्तक देती हो
और ज़ाग ज़ाता हूँ मै
अपने बिस्तर पर
कुछ लिख़ कर भेज़ दिया करता हूँ तुम्हे
तुम वो वहाँ पढ लेती हो
यूँ एक ही वक्त़ मे दो ज़गह मौज़ूद होना
मेरे जि़स्मो-ज़हन पर छा ज़ाना
बताओ तो जरा,
कैसा लगता है तुम्हे?

तौहीन

बड़ी मशक्कत से तेरे खातिर

बनाए है ये फ़ासले

अब तू मुझे छू कर

इनकी तौहीन तो न कर

चली आना

तुम अगर कभी
ख़फ़ा हो भी गए मुझ से
तो रुठ कर
मेरे ही पास चले आना...

विद्ध!

तुझं असणं जेवढं आश्वस्त करतं मला
तेवढंच तुझं नसणं विद्ध!

भारलेला दिवस

माझी प्रत्येक सकाळ तुझ्या जिव्हाळ्याने भरलेल्या शब्दांनी सुरू होते. मनाला गारवा देणारा अनुभव असतो तो माझ्यासाठी. तुझा मंद-मुलायम आवाज ऐकू येतो तेव्हा तू जवळ भासतेस आणि दूरही. ते छानही वाटतं, किंचित बोचतंही. तू दिसत नाहीस, डोळ्यांपुढे नाहीस, मला तुला त्या पातळीव अनुभवता येत नाही यानं मन दुखावतं-खंतावतं. तू आणि मी कधी कामाचं बोलतो, इकड-तिकडच्या गप्पा करतो, ते अर्थ-बीनअर्थाचं सगळंच बोलणं मला फार हवंहवंसं वाटतं. न बोलता-लिहीता आपल्यामध्ये नांदणारी शांतताही तितकीच हवीहवीशी, आश्वस्त करणारी असते. आजकाल मी बसल्या बसल्या उगाचच माझा हात पुढे करतो. या वेड्या आशेसह की तू चटकन धरशील तो. तुझ्या स्पर्शाची कल्पना करुन मी उगाचच सुखावतो. बोटात बोटं गुंफली जातात, नजरेला नजर मिळते आणि माझा तुझ्याशी संवाद सुरू होतो. अथांग-अमर्याद असा. त्याला काळाचं, परिस्थितीचं, पात्रांचं असं कशाचंच भान नसतं, चौकट नसते. मला तसं तुझ्यासोबत राहायला आवडतं. तू इथे नाहीस, म्हणून मी माझ्या मनाची तशा संवादाच्या आधारे फसवणूक करतोय, असं नसतं ते! माझ्यासाठी तो खूप खराखुरा संवाद असतो. अस्सल असा!

माझा प्रत्येक दिवस तुझ्या शब्दांनी, संवादांनी, आठवणींनी भारलेला असतो...

बहाणे

माझं लिहिणं, सिनेमा पाहणं, मित्रांशी बोलणं, काम करणं, पेपर वाचणं, बाजारात जाणं, कपड्यांना इस्त्री करणं, टीव्ही पाहणं, क्लाएंटला भेटणं, चित्रं काढणं, गाडी चालवणं, काहीतरी खाणं, काहीतरी पिणं, डोळे उघडणं, ते मिटणं, श्वास घेणं...

हे सगळेच्या सगळे बहाणे आहेत...

तुझ्या आठवणीऐवजी इतरत्र गुंतण्याचे...

आणि तरीदेखील ते गुंतणं होतं नाही.

बड़ी बात

मैने ज़ो कहाँ, वो तुने सुना

ये बड़ी बात है

पर मै मानता हूँ

तू सुन रही थी

इस लिए मै कह सका...

छेड़ख़ानी

उन की याँदो से छेड़ख़ानी कर दी
इक निकली तो सारी निकल आई

तेरा खयाल

उस आखरी वक़्त मे
ज़िस्म से ज़ान निकल गई
पर ज़हन से लिपटा तेरा ख़याल है
के मानता ही नहीं

सौग़ात

तुम्हारी याँद साँस की तरह है
ये कहाँ था कभी उस ने...
... अरसे बीत चुके है
हिचकीयों की सौग़ात नहीं आई

बंदगी

तेरी याद आते ही
जो कशिश जागती है दिल में
ख़ुदा की बंदगी
इस से अलग न होगी

डर

ड़र

अकेलेपन से ज़्यादा

अधुरा होने का होता है

पहली भाषा

स्पर्श प्रेम की पहली भाषा है!

ये कैसी कश्मकश

ये कैसी कश्मकश है
के कहना भी तुम्ही से है
और छुपाना भी...

ए चाँद

ए चाँद ना बहा अश्क तू ज़मीं से बिछड़ के 

ऐसा तो नहीं उसे प्यार नहीं तुझ से

ज़मीं अपने दायरे मे इश्क तो किया करती है

वरना क्यों घूम ज़ाती होगी ये दुनिया हर रोज़

बस तुझे इक नज़र फ़िर देख़ने के लिए...

ज़ानता ही नहीं

मुझे कभी कभी तू

समझ़ मे नहीं आती
और कभी कभी लगता है
तुझे मुझ़सा कोई ज़ानता ही नहीं

घर

शाम होते ही
मेरी हर याद, मेरा हर ख़याल
तुम्हारे पास लौट आता है
और ज़ाऊँगा भी कहाँ?
तुम घर ज़ो हो मेरा!

अर्थ

तुम्हारा अस्तित्व
किसी और के लिए महत्त्वपूर्ण होना,
ज़ीवन मे इस से बड़ा अर्थ
कोई हो नहीं सकता

खुशबू

तुम जब भी मुझसे मिल कर जाते हो  अपनी सारी खुशबू मेरे बदन पर छोड कर जाते हो अब मैं न्हा भी लु तो मैं जानती हूं  कै रोज तक ये खुशबू कही नहीं जाने वाली...

- शायरा

दिल मे सुकून था!

लोकल ट्रेनमध्ये विंडो सीटवर बसलो होतो. ती ट्रान्सजेंडर पैसे मागत आली. आताशा मी त्यांच्यामुळे पूर्वीसारखा अनईझी होत नाही. पण मी त्यांना कधीच पैसे देत नाही. ती समोर येऊन हात पसरुन उभी राहिली. चेहरा गोड, आकर्षक! मी कधी नव्हे ते तिच्याकडे जाणिवपूर्वक एकटक पाहत राहिलो. ती माझ्या नजरेला मनावर न घेता निघून गेली. पण मी तिला मनात घोळवत राहिलो.

कसं जमत असेल गर्दीतून निर्लेप फिरत राहणं? हे असं पैसे मागताना तिला कधी कुणी ती माणूस आहे असं फिलिंग देत असेल का?

का असे प्रश्न येतायत माझ्या मनात? कदाचित माझं मन सध्या भावविभोर झालंय, म्हणून की काय...

दोन दिवसांनी ती पुन्हा आठवली. तिच्याबद्दल काय-बाय वाटत मी काही ओळी लिहील्या. मी त्यात 'मला तुला घट़ट मिठी माण्याची इच्छा झालीय. यावेळी भेटशील तेव्हा हे करेन नक्की.' असं लिहून गेलो...

चार दिवस उलटले.

पुण्यावरुन मुंबईला आलो. दादरवरून बोरीवली लोकल पकडली. तो लोकलचा डबा पाहिला तसं मी लिहिलेल्या त्या ओळी आठवल्या. 'या क्षणी कुणी ट्रान्सजेंडर डब्यात आली तर तिला मिठी मारण्याची हिम्मत आहे का माझ्यात?' त्या विचारानं छातीवर दडपण आलं. मी तसं केलं नाही तर कुणाला कळणार होतं? पण मी ते लिहून आलो होतो!

जर जमणार नव्हतं तर का लिहावं माणसानं? माझी संवेदना लिखित शब्दांपुरतीच मर्यादीत आहे का? एक ना अनेक प्रश्न...

माझ्या त्या स्थितीची जणू परिक्षा पाहिल्यागत दोघी ट्रान्सजेंडर डब्यात शिरल्या. त्या माझ्याजवळ आल्या तेव्हा मी खिशातली एक नोट पुढे केली. तिनं ती घेतली आणि माझ्या डोक्यावर हात ठेऊन काहीतरी पुटपुटली. मला विचारायला धीर झालाच नाही. तिनं रांगेतल्या सगळ्यांकडे पैसे मागितले. ती जाऊ लागली तेव्हा छाती धडधडली. वेळ निघून चालल्यासारखं काहीतरी. जाता जाता तिनं माझ्या खांद्यावर हात ठेवला.

मी चटकन विचारलं, "तू गले गलेगी मेरे?"

ती खाली वाकली. डाव्या हाताचं बोट स्वतःच्या नाकावर मारत तिनं विचारलं,

"सेक्स चाहिए?"

मी म्हटलं "नहीं."

तसं तिनं दुसराही हात माझ्या खांद्यावर ठेवला.

"क्यों? प्यार नहीं मिला?" (काय काय पाहिलंय हिनं? मनात विचार येऊन गेला.)

"नहीं! बस ऐसे ही गले लग जा!"

तिनं दोन हात हळूच पुढे केले. मी उठून उभा राहिलो. तिला छान मिठी मारली. दूर होताना अगदी सेकंदभर तिचा चेहरा माझ्या चेहऱ्याजवळ थांबला. तिचे डोळे जरा जवळून पाहता आले. ती निघून गेली. मी खाली बसलो.

डबा भरलेला होता. मी कुणाच्या चेहऱ्याकडे पाहिलं नाही. टाळलं नव्हतं, गरज वाटली नव्हती.

खाली बसलो तेव्हा मी नवं-वेगळं काही केल्याचं फिलिंग मनामध्ये नव्हतं. जे होतं ते साधेपणानं सहज घडून गेलं. शब्दाला जागण्यासाठी मी लिहिलेल्या शब्दांनी मलाच बळ द्यावंसं काहीतरी...

मै मेरे लफ़्ज़ो के साथ वफ़ादार रह सका,

दिल मे सुकून था!

बहुत सारी तुम!

मेरी कविता में

कुछ कवी है

कुछ उनकी रचनाएँ है

थोड़ा ज़ीवन है

थोड़े शब्द है

और बहोत सारी तुम!

झोप

रात्रीचे अडीच वाजलेले. कुणीतरी भराभरा हलवून उठवल्यागत माझे डोळे चटकन उघडले. जाग आल्याबरोबर मनात आलेला पहिला विचार, 'तिच्यासोबत बोलणं पूर्ण झालं होतं ना!?'

मोबाईल आठवला!

उजवा हात झोपताना स्वतःच्याच अंगाखाली सापडलेला. मुंग्या आलेल्या भयानक. हात हलवू वाटत नव्हता. पण त्याचं हाताने कसल्याशा घाईने मोबाईल उचलण्याचा प्रयत्न. तो उचलता येईचना, इतक्या मुंग्या! पण मन म्हणतंय, की या क्षणी मोबाईल घेतलाच पाहिजे. स्क्रीन उजळली. तुझ्या मेसेजचं नोटीफिकेशन येऊन पडलं होतं. असं झोपेतून उठून पाहावं आणि तुझा मेसेज आलेला असावा हे किती सुखय ना!

मेसेज येऊन फक्त पाच मिनिटं झाली होती. जणू तुझा मेसेज आलाय म्हणून मला जाग आलीय! वेडसर विचार.

वाचू लागलो. तू अशी मधूनच सुरु झालीस. मी वाचत गेलो आणि छाती धडधड करु लागली. आणखी... आणखी...

तू मला हे सगळं काय सांगत-म्हणत होतीस मला काहीच कळत नव्हतं. मी हे असं कधी केलं? मी कुठे असा विचार केला तुझ्याबद्दल? एका क्षणात छातीतले सगळे अवयव कुणीतरी काढून घ्यावेत आणि त्या पोकळीत वारं भिरभिरत राहावं, अशी अत्यंत विचित्र फिलिंग आली.

मी निद्रा आणि जागेपणीच्या सीमारेषेवर घुटमळत होतो. तुझा मेसेज वाचताच झटका बसावा तसा अंथरुणात उठून बसलो. काही वेळ काहीच कळलं नाही. अर्धमिटल्या डोळ्यांत नुसतीच भयस्वप्न फिरत राहिली. काहीच कळेना. संदर्भ लागेना. मी उठलो. डोळ्यांवर पाणी मारलं. झोप दूर सरकली. मेसेज पुन्हा वाचला. यावेळी अर्थ लागला. तू तुझ्या ब्लॉगसाठी लिहिलेला तो स्फूट होता. पण माझी धडधड काही कमी होईना. अजूनही होत नाहीए.

माझ्या काळजाचं पाणी पाणी झालंय हे वाचून. हे असं इतकं समोरच्याची धडकन थबकेल असं कसं लिहितेस? तुझी ही पात्रं मनावर कसला वार करतात माहितीए! आणि हे सगळं एकटेपण, नात्यांची रुढीबाज आवरणं दूर करत तू मांडत असलेलं भावनांचं शहाणपण, हे सारं कुठून येतं गं?

तुझा नवरा किती करंटा आहे गं! छ्या्! का नाहीए पाहात तो तुझ्याकडे? तू कॉलेजमध्ये जेव्हा लेक्चर घेतेस, टिचर्स रुममध्ये विविध मुद्द्यांवरुन हुज्जत घालतेस किंवा तुझ्या ब्लॉगवर लिहितेस, तेव्हा तुझी ती रुपं पाहून मी किती भारावलेलो असतो. मला फार फार शोधू-पाहू वाटते तुझ्या मनातली खळबळ. तुझ्या कवितांमधली सल मला अस्वस्थ करत जाते. तुझ्याशी कितीही बोललो, तुझं लिहिलेलं कितींदाही वाचलं, तुझ्या सोबत फिरलो तरीही मला तुझं सारं रुप पाहताच येत नाही. तू हे असे लिहिलेले तुकडे मला वेळी-अवेळी पाठवत राहतेस. मी तुझ्या या कृतीला जवळीक समजून त्यावर गुजराण केल्यासारखा राहतो. मी इथं तुला पूर्णार्थानं पाहण्यासाठी तळमळतोय आणि त्याला तुला साधं पाहावं-स्पर्शावंसंही वाटत नाही. नशीब इतकं विचित्र असावं?

मला या क्षणी येऊन तुला घट्ट मिठीत घ्यायचंय. कुठंचं जाऊ द्यायचं नाहीए. तुझ्याबद्दल आकर्षण वाटतंच, पण आताचं हे वाटणं सेक्शुअल नाहीए. मला फक्त आणि फक्त तुला धरून ठेवावंसं वाटतंय. तू हरवण्याचं भय का दाटून आलंय मनात? तुला असं मनविभोर करुन टाकणाऱ्या गोष्टी लिहिताना पाहिलं-वाचलं की माझा ऊर प्रचंड भरून येतो! हा चालू क्षण खूप विचित्र भासतोय. या क्षणात जर माझा जीव तुझ्या हातात ठेऊन तुला वाढवता-फुलवता आलं असतं ना, तर मी आनंदानं केलं असतं. ही काय फिलिंग आहे माहित नाही.

माझी धडधड कमी होत नाहीए... छातीत भिरभिरणारी वावटळ थांबण्याचं नाव घेत नाहीए...

आठवलं! तू मघाशी स्वप्नांत होतीस कुठेतरी... काहीच आठवत नाही पण होतीस.

झोपण्याचा प्रयत्न करतो. गुड नाईट!

ओ वाचक! तुमचं प्रेमपत्र आलंय!

'धर्मरेषा ओलांडताना' हे हिनाचं पुस्तक पुण्यातील 'साधना' प्रकाशनच्या कार्यालयात व्हॅलेन्टाईन्स डे च्या गोड मुहूर्तावर प्रकाशित झालं. विषय, विचार, लेखन अशा सगळ्याच तऱ्हेने हिनाचं-साधनाचं हे पुस्तक महत्त्वाचं आहे. तिने लिहिलेलं पुस्तकातील मनोगत मला खूप विशेष वाटलं. कन्टेन्टच्या पलीकडे जात लेखनाचा ओघ, मांडणी, संयतता, लिखाणातील तोल आणि फर्मनेस अशा बऱ्याच पातळ्यांवर ते प्रभावी आहे. ते वाचत असताना आपली ही हुशार मैत्रिण इतकं भारी लिहू लागली असल्याचं नव्याने जाणवलं आणि खूप ऊबदार फिलिंग येतं गेलं. ते मनोगत वाचकांशी बोलतं! एखाद्या प्रेमपत्रासारखं! पुस्तक ज्या विचारसरणीतून-धडपडीतून घडलं तो विचार विशेष आहेच, पण त्या सोबत हे पुस्तक जो परिणाम करू पाहतंय तो देखील तितकाच महत्वाचा आहे. प्रेमाबद्दलचा विचार आणि विश्वास डेव्हलप करणारं हे पुस्तक तुम्ही जरुर विकत घ्या. पुस्तक अमेझॉन किंडलवर ईबुक स्वरूपात उपलब्ध आहे.

मी आजवर पाहिलेला हा पहिलाच अस्सल अनौपचारिक कार्यक्रम. कार्यक्रम रंगतदार झाला तो साधनाचे संपादक विनोदी शिरसाठ यांच्या सहजसोप्या संवादाने. पुस्तक प्रकाशन कोणाच्या हस्ते करायचे आहे हे कार्यक्रम सुरू झाला तरी ठरलं नव्हतं. पुस्तकात जिच्यावर लेख आहे ती प्रज्ञा केळकर सिंग तिथे उपस्थित असलेली दिसली आणि तिच्याच हस्ते प्रकाशन करायचं ठरवलं. केलं देखील! उपस्थित असलेली यच्चयावत मंडळी स्वतःच्या ओळखीसह हे पुस्तक, हिना आणि तिचं लेखन याबद्दल मनमोकळेपणानं बोलले. साधनाच्या सुहास पाटील याने साने गुरुजींची प्रार्थना सुरेल गायली. त्यानंतर आम्ही छान छान फोटो काढले. कालचा कार्यक्रम नितळ आनंद देणारा होता.

धर्मरेषा ओलांडताना

आंतरधर्मीय विवाहितांच्या मुलाखती

संवादक - हिनाकौसर खान

साधना प्रकाशन

पृष्ठसंख्या - 222

मूल्य - 300 रुपये

संपर्क - 020 24459635 / 70582 86753

खिडकी

गम के अंधेरे मे डूबी

इस दुनियाँ मे
तुम्हारी हसी

किसी खिडकी की तरह खुलती है!

जश्ऩ

हमे प्यार है तुम से
ये हम ने किसी से कहाँ तो न था
फिर क्यों ये दुनिया आज़ जश्ऩ मना रहीं है
तेरे मेरे प्यार का?

प्रेम

मेरी आत्मा को गले लगानेवाले वो सारे शब्द
जिस किसी ने लिखे थे
जो लिख रहे है
और जो लिखेंगे
मै तुम सब से प्रेम करता हूँ!

रुठेंगे

आज रुठेंगे तुमसे
देख़ते है मनाते कैसे हो!

ये करुंगा जरुर

तुम यूँ साड़ी पहनकर हात फैलाए
झूठी-सच्ची हँसी लेकर गुज़र ज़ाती हो भीड़ से
कमलपत्ते पर पानी की बूँद चलती हो ज़ैसे
तू ये कैसे करती है बता?
तू कितनी सूख़ ज़ाती होगी रे अंदर से?
मै तुझे बाहों मे भरना चाहता हूँ इक बार, बड़े प्यार से...
और चुराना चाहता हूँ तेरी थोड़ी हँसी
जो कर्ण की कवचकुंडल की तरह अभेद्य लगती है मुझे
अब की बार तुझे मिलूँगा, तो ये करुंगा जरुर...

ठंड़ बहोत है...

तुम अगर आज़, यहाँ, इस वक्त़ मौजूद होते
तो झट से गले लगा लेता तुम्हें
तुम्हारे दिल की गर्मी से
थोड़ा सेंक लेता मै खुद़ को
आज़कल एहसासों की दुनियाँ में
ठंड़ बहोत है...

बिछड़ना

सुझी हुई कविता का 

कागज़ तक आते आते बिछड़ ज़ाना
प्रेमी के बिछड़ ज़ाने के बराबर होता है

इज़हार-ए-महोब्बत

मला जे सांगावसं वाटतं ते या जगात फक्त तुला ऐकू जातं असं वाटतं मला. मला आजपर्यंत कुणाबद्दलच असं - एवढं - इतकं छान वाटलेलं नाही. ही फिलिंग अशी माझ्या आत छान पसरत जाते. रोपट्याला जमिनीतून पाणी मिळावं अशी काहीतरी. तुला भेटावसं वाटतं मला! म्हणजे तू शेजारी बसलेली असशील तरीही. आणि तुला भेटण्यासाठी तू शेजारी असणं गरजेचंही नसतं. तुझ्याकडे खूप काही मागावंसं वाटतं आणि नकोही असतं. हा संभ्रम किंवा गोंधळ नाहीए. तर अशी खूप खूप प्रोफाउण्ड फिलींग आहे जिचा चटकन अर्थ लागत नाही. त्यामुळे याला जर इज़हार-ए-महोब्बत म्हणायची असेल तर म्हणूयात.

 

बाहों मे

तेरी बाहों मे खुद़ से रुबरु होंगे
ये सोचा न था
दिल-ए-चैन इतना है के दुआ करते है
ये दुआ आखरी हो!

ये तेरी मेरी कहानी

तेरा मेसेज मिला. अरसो बाद!

इस रात के सन्नाटे मे तेरी आवाज कितनी अलग लगती है! कानो के इतने नज़दिक... मुझे गुदगुदी सी होती है. तू यहाँ थी, तब भी मेरे कानो मे यूही बोला करती थी. और ये तेरी आवाज के पीछे टिक टिक करनेवाली (शायद दिवार की) घड़ी! हाथों से छुटते पलो की तरफ़ सुई से इशारा करती हुई...

जब तुने वो नज़्म मोबाईल पर रिकॉर्ड कर के मुझे भेजी, तब मै चौक गया था. मै मेरी कहानीयाँ तुझे अक्सर भेज़ा करता था. उन के बारे मे तो तुने कभी कुछ बोला नहीं! फिर आज़ ही चुप्पी क्यों तोड दी?

पर तेरी नज़्म बड़ी पसंद आयी मुझे. कितना कुछ कह दिया उस ने! मानो किसी ने मेरे अंदर की बेबसी को लफ़्जो से खिंच कर बाहर निकाला हो.

तेरी नज़्म जो बयान करती है वो सच तो है. ये कहानीयाँ सच मे तकलीफ़ पहुँचाती है. तू भी तो ज़ानती है!

मुझे कभी कभी मेरे तख़य्युल से बड़ा ड़र लगता है. ना ज़ाने कब कैसी कहानी और कैसे किरदार पेश कर दे! फिर उन कहानियों को ले कर ज़ीना पड़ता है. मरना भी पड़ता है. किरदारो का बोझ उठाते उठाते कुली बन जाता हूँ. वो जहाँ ले जाते है वहाँ चला जाता हूँ. वो जहाँ मुडे वहीं मूड भी जाता हूँ.

क्यों करता हुँ ये? शायद अच्छा लगता है मुझे ये, या शायद ज़रुरत है मेरी. इस जिंदगी के ऐसे कितने पल है जो मै जी न सका, शायद इस के आगे भी कभी ज़ी ना पाऊं. वो, ज़ो मै कभी हो न सका, उस मै की तलाश मे इन किरदारो के साथ ख़ानाबदोश की तरह फ़िरता रहता हूँ. उस पल की तलाश मे, जो मुझे पुरा कर दे. क्या ऐसा कोई पल दुनिया मे है?

फ़िर ये किरदार सहारा बन जाते है मेरा. इन के साथ छुटे पल ज़ीने की नाकाम कोशिश करता हूँ.  कोई ख़ुशी या सुकून ढुंढ भी लू तो वो मिलता भी कितना है? बस पलभर का... उस एक पल से दिल का गुज़ारा नहीं होता. ना दिल भरता है - ना संभलता है. बस चकनाचूर हो कर उन सारे जिये पलो मे तिनके तिनके मे बटता रहता है...

क्या उस इक पल की ज़िंंदगी के लिए इतनी ज़द्दोज़हद ठिक है?

क्या कोई सिर्फ एक कहानी तेरी-मेरी मर्जी की नहीं हो सकती?

इन्ही कहानियों से पैदा हुए ये भगवान, ज़िज़स या ख़ुदा... इन मे से किसी के पास भी दिल नहीं?

सच कहा है तुने! कहानिया तकलिफ़ जरूर देती है. पर फ़िर भी इन्हें लिख़ता रहता हूँ. अब यही वज़ह बन चुकी है मेरे ज़ीने की. तकलिफ़ दे या सुकून, ज़हन मे पैदा होनेवाली अगली कहानी का, अगले किरदार का इंतज़ा तो होता ही है मुझे! एक इंतज़ार ये भी है के कोई कहानी लिख़ते लिख़ते मै भी पुरा हो जाऊ...

तू सात समंदर पार दुनिया के किसी कोने मे बैठ कर मेरी कहानीयों का यू नज़्मो मे ज़वाब दे रही है, मानो मैने कोई चिठ्ठी लिख़ी हो तुझे!

अब तुने चुप्पी तोड़ ही दी है तो फ़िर बता! कहा ले जाए ये तेरी-मेरी कहानी? बनेगी मेरी कहानी का किरदार? या ये कहानी लिख़ कर करेगी मुझे पुरा?

---

ये अगर खत होता तो कह देती किसी रोज मैने कहा ही था,

तुम कहानी लिखो तो मुझे ज़रूर लिख़ना. मेरे होने के कई रंग तुम से बेहतर कहाँ किस ने ज़ाना है और कहाँ किसी ने तुमसे बेहतर मुझे पढा है। तुम्हारी कहानी में मैं बिलकुल मैं रहूँगी, पानी की तरह, न मेरा कोई एक आकार न रूप न रंग न मुझे बहने से रोका ज़ा सकता है न मुझे हवा बनने से न फिर बारीश की तरह बरसने से। मेरे किरदार की रोचकता तुम्हारे नोन जजमेंटल अप्रोच में है।  बिना किसी प्रिज्युडाईसेस से सिर्फ तुम समझ सकते हो, तो तुम मुझे जरूर लिखना।  मेरे कही-अनकही से, मेरी सोच और धारणाओं से तुम जैसे मिल पाए उतनी तो कोशीश किसीने मुझ से भी मिलने की नहीं की। ☺️

काळाघोडा फेस्टीव्हल - सुख

'काळाघोडा फेस्टीव्हल'मध्ये इन्स्टॉलेशन लावलेल्या परिसरात शिरलं की समोरचं एक मोठ्ठी पॅरागॉनची चप्पल ठेवलेली दिसते. तिचे निळे बेल्ट स्लाईडमध्ये कन्व्हर्ट केलेत. लहानांसोबत मोठी माणसंसुद्धा लहान होऊन त्यावर घसरगुंडी खेळत होते, फोटो काढत होते. पनवेलच्या 'भारत स्कूल अॉफ आर्ट'च्या अर्यांश सिप्पीला नेमकं हेच हवं होतं. त्याच्या कल्पनेतून साकार झालेल्या, त्याने आणि सिद्धेश्वर चौधरी यांनी मिळून तयार केलेल्या या आकर्षक-मजेदार इन्स्टॉलेशनं नाव आहे 'सुख'!

मी तिथं पोचलो तेव्हा एक मुलगी गळ्यात हात अडकवून तिथं उभी होती. मी विचारलं, हे तयार करण्यामागचा विचार काय? तर तिनं 'हे सगळं याच्या डोक्यातून आलंय' असं म्हणत अर्यांशची ओळख करुन दिली. तो म्हणतो, की आपल्या आयुष्याच्या प्रवासात खूप गोष्टी-वस्तू आपल्याला सोबत करतात. पण त्यांकडे आपलं कधी लक्षच जात नाही. अर्यांशला 'चप्पल' ही तशी, आपल्याला सोबत करणारी गोष्ट वाटते. त्यानं विचारलं, की तुला चप्पल म्हटलं की काय आठवतं?

मी म्हटलं, गीत चतुर्वेदीची ओळ - तुम्हारे बिना उतना ही अकेला हूं, जितना एक पैर की चप्पल! (तशीही त्यानं तिथं एकाच पायातली चप्पल ठेवली होती!)

तो दिलखुलास हसला. म्हणाला, प्रत्येकाचा कनेक्ट असाच वेगवेगळा. मला बालपण आठवतं. या पॅरागॉनच्या स्लिपर घालून मी जोरजोरात धावायचो, पडायचो, पुन्हा उठून धावायचो. आजच्या आयुष्यात खाली पडणं-अयशस्वी होणं हे नैराश्याकडे घेऊन जातं. मला या इन्स्टॉलेशनमधून आपल्या सर्वांच्या आयुष्यातला हा खाली-वर जाण्याचा प्रवास मजेदार असू शकतो हे सुचवायचं आहे. म्हणून आम्ही 'भारत स्कूल अॉफ आर्ट'च्या अप्लाईड आर्टसच्या विद्यार्थ्यांनी चपलेची स्लाईड साकारली.

कल्पना छान, साधीसोपी होती. सादरीकरण आकर्षक होतं. पण अर्यांशची ते सारं सांगण्याची, डोक्यातलं प्रत्यक्षात उतरवण्याची एनर्जी जास्त आवडली. त्याच्यासोबत फोटो काढून घेतला.

क्यों?

तुम ज़ब भी मुझे बाहों मे समेट लेते हो
ये वक़्त रुक सा क्यों जाता है?

चल दिए हो

चल दिये हो हमारे शहर से बिना बताए
कभी तुम्हारे ख़्वाबो से गुज़र जायेंगे
और तुम्हे ख़बर तक ना होगी! 

---

इतल्ला न करने की बेशक खता हुई

मगर बस शहर से गये है

दिल से नहीं।

- शायरा

इत्मीनान से

नज़रअंदाज़ कर के हमे
इत्मीनान से बैठो हो तुम
तुम्हारी पलके उठने के इंतज़ार मे
हमारा दम निकलेगा उसका क्या?

EMAIL

 

च्यायला नसती कटकट! साधे चोवीस तास धड जात नाहीत!

काल तुझा फोन आला तेव्हा खरंतर छान वाटलं. कित्ती महिन्यांनंतर आपण बोललो असू असे. एकदम निवांत! आताशा मुंबईतल्या मुंबईत राहूनही आपल्या भेटी होत नाहीत. तू कंपनी सोडल्यापासून तर अगदी नसल्यातच जमा. पण काल जणू मधे काही घडलंच नाही असं बोललो आपण! मागचा सगळा आठवडा डोकं पिंजून काढणाऱ्या अस्वस्थतेत घालवला होता. पण ती सगळी जळमटं दिवाळीचा झाडू फिरवल्यागत नाहीशी झाली. तू गेल्यामुळे मी अस्वस्थ होतो असं नाही, पण तरीही तुझं जाणं हा माझ्या अस्वस्थतेचा भाग होताच. म्हणजे आहेच! पण कालपासून सगळं कसं छान वाटत होतं! पण किती वेळ टिकलं ते? छ्या!

मी झोपलोय पहाटे साडेचारला आणि नऊला उठूनही बसलो. डोळे तारवटलेत थोडे, पण तरीही किती फ्रेश वाटत होतं! धुंदकीतच होतो कसल्याशा. आज दिवसभरात क्लाएंटच्या दोन मिटींग आणि एक फिल्ड व्हिजिट उरकून, मी 'क्युबाफेअर'चा आख्खा प्रपोजल ड्राफ्ट संपवत आणला. सोलंकीसुद्धा बोलला, "आज भलतीच एनर्जी संचारलीय तुझ्यात!'' मलाही तसंच वाटत होतं. कदाचित तू घरी पार्टीला बोलावलंस त्याचा आनंद असेल. पण नुसतं बोलावलं नाहीस. पूर्वीसारखं अगदी हक्काने 'ये नाहीतर...'च्या रुबाबात बोललीस. आवडलं आपल्याला! तुला पुन्हा एकदा भेटायला मिळेल याचा आनंद झाला. पण तुझ्या त्या फोनमुळे, किंबहुना तू ज्या सहजपणे माझ्याशी बोलत होतीस ना, त्यामुळे आपण यापुढे पूर्वीसारखं भेटायलाही लागू याची आशा होती. तू माझ्या आयुष्यात पुन्हा येऊ शकणार नाहीस, हे माहितीए. पण पुन्हा भेटीगाठी सुरु होण्याची ही पुसटशी शक्यताही खूप होती माझ्यासाठी.

आता इतपत सगळं ठिक होतं. पर दिल चुत्यागिरी करेबगैर मानता नहीं. मला खरंच गरज नव्हती तुझा इमेल उघडायची. झक मारली मी!

आताचा नाही. तू ते पूर्वी पाठवायचीस ना, स्फूट की लघुकथा की असलंच कायबाय म्हणायचीस तू त्याला, ते वाले इमेल! मी वेगळं फोल्डर केलंय त्यांचं. अधूनमधून वाचतो मी. कधीकधी तू फारच पर्सनल असं लिहायचीस. आपण लोणावळ्यात राहिलो होतो. त्या रात्री तू बेडवर माझ्या शेजारी पडल्या पडल्या मला मेल पाठवलेलास. मी विचारलंही, "हे काय? माझा परफॉर्मन्स रिपोर्ट का?" तर 'वाच' म्हणालीस. उफ्फ! तो मेल वाचताना मी सेक्सपेक्षा जास्त एक्ससाईट झालो होतो. आधी मला ती सेक्सस्टोरीच वाटली होती. मी तुला तसं थट्टेनं म्हणालोसुद्धा. तर काय सॉल्लिड जळजळत्या नजरेनं पाहिलंस तू! मला वाटलं आता गिळणार तू मला. पण तू मला झापलंस. खरंच, नव्हतं कळलं मला तेव्हा. मी नाही ना तुमच्यासारख्या वाचणाऱ्यांच्या जातीचा. पण तो इमेल मी आयुष्यात वाचलेल्या उत्तम लेखनांमधलं असं काहीसं होतं. उत्तम नाही... काय शब्द तो... ते असतं ना असं खूप छानसं असं. कसं सांगू? म्हणजे शेकोटी कशी... जवळ गेलं की ऊब देते. तसं काहीसं. आतून ऊब देणारं असं. काय झकास लिहिलं होतंस तू! आजही तो मेल वाचताना मला लोणावळ्यातली ती रात्र आठवते. मी ठेवलाय तो मेल जपून.

Is it weird to keep it? Should I delete it?

मी केला अनेकदा डिलिट करण्याचा विचार. पण धीर नाही झाला माझा! माझ्या तुझ्या नात्याचा तेवढाच काय तो प्रत्यक्ष अंश उरला आहे. एक आठवणी सोडल्या तर तुझ्या-माझ्यातलं एवढं इन्टीमेट असं माझ्याकडे काय उरलंय आता?

तुझे ते इमेल माझ्या आयुष्यातला सगळ्यात हळवा संवाद आहेत. तू लिहावं आणि मी वाचावं. तू वाचलेल्या कुठल्याशा कादंबरीतल्या कथेसारखंच होतं हे. मला तुझ्या जगाचा या तऱ्हेनं भाग होण्याचं खूप समाधान होतं. मला कायच्या काय आवडायचं ते वाचायला! खूपदा काहीच नाही कळायचं. तरीही आवडायचं वाचायला. आणि वरुन तू ते केवळ मलाच पाठवतेस या विचारानं तर कसला ऊर भरुन यायचा नुसता. स्पेशल असण्याचा भारी फिल एकदम! मला तुझ्या मेलमध्ये स्वतःला वाचायला-शोधायला आवडायचं. मला न कळणारं असं तू काहीतरी भारी लिहितेस याचं अप्रूपही होतं. त्या भरात कदाचित मी तुझे ते इमेल नीट वाचलेच नाहीत कधी. आज उत्साहाच्या भरात तुझा एक जुना मेल उघडला आणि मला तुझ्या मेलमध्ये मॅडी सापडला!

मॅडी म्हणजे तुझ्या त्या कहाण्यांमधलं कॅरेक्टर. कुठं कुठं तो निव्वळ माझी कॉपी तर कुठं तू तुझ्या कल्पनेनं अगदीच त्याला कुठच्या कुठं नेऊन ठेवलेला. मला तो तुझा वरच्या लेव्हलवरचा मॅडी फार आवडायचा. वाटायचं, याच्यासारखं व्हावं. मी तुला कितीदा विचारलं की, ही गोष्ट आपल्यातल्या कुठल्या घटनेवरुन लिहीली आहेस? तर तू 'तुला काही कळतंच नाही' अशा अर्थाचं गूढ हसायचीस.

पण आज तुझा मेल वाचताना काहीतरी चटकन स्ट्राईक झालं. मला प्रथमच मॅडी वेगळा दिसत होता. मी तो नव्हतो!

पण मॅडी कोण? मॅडी डिसुझा तर नाही? तुझा लिव्ह-इन?

मला क्षणभर नाहीच कळलं काही! अंगातून वारं निघून गेलं होतं. किती वेळ क्युबिकलमध्ये तसाच बसून राहिलो.

आता तू माझ्याशी प्रतारणा केलीस वगैरे असल्या झोनमध्ये मला जायचं नाही. कदाचित नसू आपण दोघे एक्स्क्लुझिव्ह! माझ्यासाठी तू होतीसच, पण तुला नसेल तसं वाटत माझ्याबद्दल तसं, तरी ठिकंय की! आपण एकत्र असतानाच तुझं माझ्यावरुन मन उडालेलं असू शकतं आणि त्याला कारणीभूतही मीच असू शकेन. घडतं की असंही कधीकधी!

म्हणजे मला या सगळ्या गोष्टी स्वीकारता येतात. पण तुझ्या गोष्टींमधला 'तो मी नव्हेच' हे आज कळलं आणि आतमध्ये काहीतरी ओरबाडत गेल्यागत झालं. मला तुझ्या आयुष्यात नसण्यापेक्षा तुझ्या गोष्टींमध्ये मी नाही याचं एवढं का वाईट वाटावं? एवढं रडू का यावं? त्या शब्दांमध्ये बेमालूम मिसळून राहण्यात कसलं समाधान होतं मला? त्यातूनही चटका हा की माझ्या जागी कुणी औरच आहे.

तुला केलंय का कधी कुणी रिप्लेस? हे असं? या तऱ्हेने?

तुझ्यापासून वेगळं होताना माझा तुझ्यासोबतचा अंश कुठेतरी मागे उरलाय या विचारानं हलकं दुखरंसं बरं वाटायचं मला. आता? हे घर हरवल्यासारखं फिलिंग खूप विचित्रंय.

तुझा पुन्हा मेसेज आलाय. 'उद्या पार्टीला नक्की ये' म्हणून. काय करु? मला नाही कळतंय काही.

कोशिश

तू बेश़क बदल दे जगहों के नाम
तू मिटा दे उनकी हस्ती
पर जो ज़हन मे बसते है
वो भूले नही जातें
याद है,
तुने गांधी के साथ

यहीं करने की कोशिश की थी!

अपनीवाली छाँव...

ए दिल क्यों ढूँढता है
दर्द की तू वजह हजार
यूँ बेचैनी मे सुकून ढूँढने की
आदत बुरी है तेरी

टूट कर बिखरा जो तू
क्यों समेटना तुझे आया नहीं?
खुद को दे रहा ये सजा तू क्यों?
उन्ही टुकडो पे चलकर नंगे कदम

याँदे भी होती है बेवफा बेवफा 
धुँदली होती है ये वक्त के चले
इनके भरोसे ना तू रुक यहाँ
क्या इक बेवफाई से तेरा दिल भरा नहीं?

चल ढूँढते है गुलशन कोई
वफाँ के फुल हो जहाँ खिले
जहाँ लफ्ज़ ना छेडे जख्म़ कोई 
बस अपनीवाली छाँव हो!

पुराना गाँव

चल,
चल देते है

उसी पुराने गाँव की ओर
जहाँ अब भी तेरी-मेरी

मासूमियत बाकी है!

खयाल

तुम मुझ मे

यू रातदिन उलझे रहते हो

कभी कभी लगता है

मै खयाल हूँ तेरा

कवी

ऐसा नहीं के मै तुम्हारे जाने के बाद कवी बना हूँ
कवीमन का तो मै पहले से था
फर्क सिर्फ इतना है,
पहले मै तुमसे बात करता था
अब कविता करता हूँ

इंतेज़ार

इरानी होटल के कोने मे रखी टेबल और कुर्सी
लायब्ररी के पिछे खडा बरगद का पेड
मेरे बाईक की पिछली सीट
तालाब का किनारा
एक पुराना छाता
और मै...
हम सब मिलकर

तुम्हारा इंतेज़ार करते है!

वक्त

वक्त हमेशा नदीसा नहीं बहता
कभी कभी दो छोर के लोगों को जोडने के लिए
वो किसी पूल की तरह रुक भी जाता है
जैसा मेरा वक्त आकर रुका है
दुसरे छोर पर तुम्हारे आने के इंतेज़ार मे

सवाल

अपने स्वार्थ के लिए हर इक सवाल को
रास्ते से हटा रहे हो तुम
फिर ना उभरे नया सवाल कोई
इसलिये डर का अंधेरा बिछा रहे हो तुम

जो बोओगे वही पाओगे इकदिन
ये सृष्टी का नियम है
सवालों को हटाने की इस तुम्हारी व्यवस्था मे
खुद सवाल बनकर कतार मे खडे रह जाओगे तुम

किताबें

किताबों से

कई जीवन जुड़े होते है
वाचक, प्रकाशक, पात्र, लेखक

और एक पेड!

जड़

पेड़ अक्सर इकदुसरे से दूर खडे होते है
मेरी कल्पना में मिट्टी के अंदर उनकी जड़े
इकदुजे को बांधे रहती है
यही बात मै तुम्हारे और मेरे बारे मे मानता हूँ

सार्थक

नदीके उस किनारे खड़ा

तुम्हारा घर देखता हूँ
दिल करे तो अपने किनारे के पानी को

छू लिया करता हूँ
कभी वक्त मिले तो

अपने किनारे का पानी छू लेना तुमभी
तेरे-मेरे बीच फैला हुआ

ये जीवन सार्थक हो जाए

शायद

हो सकता है कभी इक दिन
मै तुमसे चाहकर भी बहुत कुछ कह ना पाऊ
उस दिन जरूर पूछ लेना मेरे दिल की बात
शायद मुझे तुम्हारे पुछने का इंतजार रहे...

कोई

छू ले मुझे कोई, इक पल के लिए सही
इक बार तो कोई कह दे, के मै रुक जाऊ यही
जर्रा जर्रा है तडपता, कोई पुकार तो ले
कोई तो अपना बना ले या, कोई रुठे तो सही

बारीशे आई-गई, पर इक बूँद भी नसीब नही
मै हूँ दरीया फिरभी क्यूँ, ये प्यास मिटती नही?
क्यों ये दुनिया पुछे मुझसे मुस्कूराहट का पता?
इन नकाबों की चहक मे, अश्क छिपे है कई

उडता हूँ खामोश, इस आसमान के तले
रुकना चाहूँ पर कही, मेरा घरोंदा ही नही
तेरा इंतजार है मुझे, जनम जनम से
कोई तो आए - पुछे, मेरी तबीयत ही सही

कोई तो झगडे किसी बात पे या फिर मना ले मुझे कोई
खामोशीयों के ये दौर, खत्म कर दे कोई,
कोई तो बैठे मेरे पास, सहलाए मुझे - या ये आँखे पढ ले कोई
इक बार तो कोई कह दे, के मै रुक जाऊ यही

तू दिखे धुंदली धुंदली सी, जैसे खडा कोहरे मे कोई
क्या तुम ही हो वो 'मेरी कोई', या फिर तू भी वो नही?