काश

जब तू थी तो सब कुछ आसान था

दुनिया के दस्तूरों की उलझन न थी

दोराहे मिलते, पर दिल मे सवाल न थे

मुश्किल घडी मे परेशानी न थी

सही-गलत चुनने की कश्मकश भी तो न थी

चाहें जो भी हो

तू सब कुछ सही कर देती है

ये भरोसा था

अब भी है

बस अब तू नही

अब दुनिया के ये दाँवपेच बडे चुभते है

सिधी राह ढूँढे नही मिलती

कदम डगमगाते है

कडी धूप मे डूबने के डर लगा रेहता है

वैसे सब कुछ ठिक है

पर कुछ भी ठिक नही

पता नही क्या? क्यू? कैसे?

...

काश, तू होती तो समझाती

छाँववाली कहानी

ये शाम आज कुछ नर्म सी है
दिल भी गुमसूम सा है
बीते दिनो के पंछीयों को भी
आज ही आना था?

पुरानी अलमारी खुली
कुछ चिठ्ठीयाँ गिरी निचे
ये वही है,
मैने तुम्हारे पते पर भेजी हुई नन्ही चिठ्ठीया
जिन्हे बिना पढे, कोई मेरे पते पर छोड गया था
जब भी अलमारी का दरवाजा खुलता है
हर बार इसी तरह भागकर आ जाती है...
इन्हे लगता है कोई पढनेवाला आ गया
किस मूँह से बताऊ इन्हे, के तुम लावारीस हो?

क्या तुम्हे पता है?
जो चिठ्ठीयाँ जवाब नही लाती
उन्हे कभी छाँव नही मिलती!
उन चिठ्ठीयों को लिखनेवाले कलम भी
जिंदगीभर नासमझा बोझ लिए घुमते रहते है
शायरी करते है, कहानीयाँ भी लिखते है
बस, फिर कभी चिठ्ठी नही लिख पातें

नर्म शाम अंधेरे मे और उलझती गई

मुझे खामोश बैठा देख कुछ चिठ्ठीया पास आई

उन ताकते लफ्जो ने धीरे से सवाल पुछाँ
ये छाँव कैसी होती है?

सवाल सुन कर दराज मे पडा हुआ कलम

अंदर ही अंदर सिकुडतासा गया

बीते दिनो के पंछी भी

चुपचाप से हो गए

मैने भी धीरे से अपने झुलसे हुए पैर छिपा लिये

और चिठ्ठीयोंको इकठ्ठा कर के

मै छाँववाली कहानी सुनाने लगा...

जिंकणं

तुला कल्पना नाही, पण
मला जिंकून घेणं, तुला खूप सोपं होतं!
एक प्रेमाचा शब्द
आश्वस्त करणारा स्पर्श
थोडासा लळा
थोडासा जिव्हाळा
बस्स!
इतकंच मागणं होतं.
एक आख्खं माणूस तुझं होऊन गेलं असतं.
कायमचं!

आणि तू?

प्रेमात जिंकणं-हरणं असं काही असतं
अशा क्लिशेड सुविचारांच्या जाळ्यात
तू मला कायमचं गमावून बसलीस!

सॉलिट्यूड

तुला माहितीय! लडाखला रात्री जेव्हा नितळ अाकाशात चंद्र उगवतो ना, तो फारच सुंदर दिसतो. त्या थंडगार रात्री जगजीतची गझल ऐकताना मला काळाचा वेग मंदावल्याचा भास झाला होता.

धर्मशालेतल्या एका बर्फाळ सकाळी बाहेर आलो तेव्हा जगातले यच्चयावत अावाज संपून गेले होतो. माझ्या सगळ्या खुणा, सारे पाश दूर मागे पडून केवळ मी उरलो असल्याचं फिलींग होतं ते. तिथला आसमंत स्वर्गीय होता. भूतकाळातली सगळी घडामोड, मनावर उठलेले सगळे ओरखडे विसरण्यासाठी मला जगाचं हे कुठलंसं टोक गाठावं लागलं होतं. वाटलं होतं, भवताला शांत असेल तर आतली खळबळ ऐकू येणार नाही. पण गणित चुकलं होतं. आतल्या रिकाम्या जागा भरण्यासाठी पुढे जात राहिलो.

लाटांची घनगर्द गाज ऐकू येणारा ओरीसाचा शांत, निर्मनुष्य समुद्रकिनारा. पृथ्वीच्या अारंभकाळातल्या एखाद्या क्षणासारखा वाटला होता मला. मी तिथंच, काळोख्या रात्री आकाशावर उमटलेली, रात्रीच्या एका टोकाकडून पहाटेच्या दुसऱ्या टोकाकडे मूकपणे वाटचाल करणारी नक्षत्रं पाहिली. सृष्टीचं हे अलगद होत असलेलं स्थित्यंतर अगदी देखणं होतं. तरीदेखील हवं असलेलं सापडत नव्हतं.

कशाने शांत होत असेल माणूस? आत पेटलेल्या आगीवर उतारा काय असतो? कळतं नव्हतं. नक्षत्रं डोक्यावर घेऊन दुसऱ्या टोकाकडे चाललो राहिलो.

तमिळनाडूतल्या घनदाट अरण्यात पडणारा मुसळधार पाऊस पाहिला. बोचरी थंडी वाजवणारा. सृष्टीच्या कल्लोळात धुंद करुन टाकणारा. पाऊस थांबला. झाडं निथळत राहिली. शांतता थेंबाथेंबानं साचत गेली. पण आतला कल्लोळ निवला नाही.
विलक्षण समाधानाने अोथंबून-अोसंडून टाकणारं एकटेपण ठिकठिकाणी शोधत राहिलो. त्या क्षणामध्ये सॉलिट्यूड गवसेल असं वाटलं होतं. नाही सापडला तो.

पण तू भेटलीस!

एकाचवेळी रेनफॉरस्टमधल्या मुसळधार पावसासारखी, जैसलमेरमधल्या स्निग्ध-तप्त सायंकाळसारखी.

तुझ्यासोबत थांबावसं वाटलं. तूही थांबू दिलंस. तू माझ्या वाटेनं सोबत चाललीस. आपण विशेष काही बोललो नव्हतो. मी माझी भूतं तुझ्यासमोर नाचवली नव्हती. तरीदेखील तुला मला समजून घेता येतंय असं का वाटत राहिलं?

तू तुझ्या वाटेनं पुढं जाऊ लागलीस तेव्हा मी तुझ्यामागे आलो. नाहीतरी माझी अशी वाट कुठे उरली होती मला? तुझ्यामागे चालताना मला वाट शोधण्याची भ्रांत उरली नव्हती. तुला पाहून तुझ्या गोष्टी करताना, त्यातून तुझ्या चेहऱ्यावर उमटणारी आनंदाची लकेर शोधताना मला इतर गोष्टींचा विसर पडत चालला होता.

आणि आता जेव्हा तुझ्या छातीवर डोकं टेकवून मी शांत पहुडलोय, तेव्हा कितीतरी दिवसांनी मला आतलं सारं काही शांत शांत होत गेल्यासारखं जाणवतंय. तुझ्या छातीतली हलकी किणकिण माझ्या कानात शिरतेय. तुझ्या अस्तित्वाचा तो मंदनाद रिचवत माझं मन निद्रेच्या, स्वप्नांच्या काठावर हलकी अावर्तनं घेतंय. या क्षणात मला हवं होतं ते सापडल्यासारखं वाततंय. 

प्रचंड निश्चिती आणि जिव्हाळा. तुझ्या स्पर्शातून माझ्याकडे पाझरत येणारी शांतता. हाच तो सॉलिट्यूड असेल का?

काही असो, पण या क्षणात एकाचवेळी एकटं असण्याची आणि तू सोबतही असण्याची ही दुहेरी फिलिंग भारीय!

लकीर

वो सालों से दौड रही थी
लोगो के बिचों बिच
अपनी पटरीओं से

शहर दो हिस्सो में बाँटती हुई
 

इक तरफ़ अमीर लोग रहते
दुसरी तरफ अधमरे इन्सान

पहले दर्जे के लोग मुँह मोड कर
इस तरफ चले जातें
बाकी के डिब्बो के लोग
इस तरफ अाने की अास लिए 

पैरो को खिंचखिंच के चले जाते
उस तरफ...

ज्यादा भिड हो जाए तो पहले दर्जे के लोग
उस तरफ के लोगो को भलाबुरा कहते
पहले दर्जे की खाली जगाए देख कर
उस तरफ वालो कि मुँह से निकल जाती गालियाँ

उस दोनो तरफो मे कभी कभी बाँते होती
कोई पहचान का चेहरा दिखें तो हात हवाँ मे उठते
कभी कबार अाँखे टकरा जाए
तो चेहरे पे अा जाती कुछ लुभावनी लकीरे

वो हर रोज दोनो तरफों के बिच से गुजरती
देखती
सोचती

एक दिन उसका पैर फिसला
किसी ने पटाखें फोडने की शरारत कि थी
लाल रंग से लदे लोग बाहर अा गिरे
कुछ टुकडो में, कुछ पुरे के पुरे
 

दोनो तरफ से दौड लगी
हाँथ बढे, मदद मिली
दवाईंयाँ लगी, पट्टीया बंधी
वो खुद का दुखता पैर लिए देख रही थी
उस घुलन को
थोडी देर के लिए ही क्यों न हो
शहर को बाँटने वाली वो लकीर
मिट गई थी
उसे अच्छा लगाँ

इक लंबी नज्म

 उनके आने से पेहले औरे आने के बाद भी
दिलो दिमाग मे बस उसकाही खयाँल छाया रहता है
बतीयाता हूँ उनसे, कुछ पुछता हूँ, कुछ बताता हूँ
लगता है वो पास रहे मेरे
हर दम, हर घडी
शायद यही वजह है के
आजकल मेरी नज्मे कुछ जादाही लंबी हो रही है

बडे जोश मे होता है आगाज़ उनके साथ
पर अंजाम तक जाते जाते जी कतराता है
उसका साथ छोडने को दिल नही करता
इक अजिब सा, डराडरा खयाल रहता है दिल मे
के यहाँ कागज पर ये खत्म हो जाए,

और वहाँ मै...
शायद यही वजह है के
आजकल मेरी नज्मे कुछ जादाही लंबी हो रही है

सितमगर की याद मे
जैसे कोई रात लंबी हो जाए

पैमाने की छुअन से

दिल का जख्म जैसे बहता चला जाए

गहरी खाई मे गिरनेवाला ख्बाब

जैसे अंजाम तक ना पहुँच पाए

बस उस लंबे ख्बाब जैसी

आजकल मेरी नज्मे बडीही लंबी हो रही है...

कोरडा

तुझ्या न झाल्या भेटीची वर्णनं
माझ्या शक्तिहीन गात्रांना आता झेपत नाहीत
तुझ्याशी न केल्या गुजगोष्टींची आवर्तनं
आताशी मनाच्या सांदीकोपऱ्यात पुरत नाहीत

सतारीची तार छेडण्याच्या प्रबळ इच्छेने
मी बोटं नेतो तुझ्या अधरांजवळ
तुझ्या कानशीलांवरुन ओघळणाऱ्या बटेजवळ...
मी तुझ्या पापणीवरुन खाली गालावर हलकेच घसरत
तुझ्या गळ्याजवळच्या घळईपर्यंत येतो
स्तनांच्या अरुंद वाटेनं नाभीतल्या डोहापर्यंत पोचतो
नेहमीप्रमाणे... तो डोह दुर्लक्षित करुन
मी पलिकडच्या वाटेने पुढे सरकतो

मागे पडलेल्या त्या डोहात उतरायचं सोडून
आतल्या जिवंत रसरशीत प्रकाशात पोहायचं सोडून
तिथल्या आसमंतातली उमटणारी स्पंदनांची कंपनं अनुभायची सोडून
मी कोरडाठार दरीत उतरत जातो
अॅडव्हेंचर असतं ते माझ्यासाठी
हस्तमैथुनासारखं

मी तिथून स्तनांपर्यंत झेप घेऊन
तुझ्या अधरांशी मैफल रंगवण्याच्या वाटाघाटी करत राहतो
अंगप्रत्यंगाला भूल पडलेली असली तरी मला धून गवसत नाही
आणि तू मात्र स्तनभूमीत खोल गाडलेली कुठलीशी सुरावट
अस्पर्शीत राहिल्याची खंत करत मूक पडून असतेस...

जलप्रवाहाच्या काठावर आयुष्य कंठणारे
आम्ही तहानलेले अभागी
संगीत कसं ऐकावं
हे आम्हाला कधी कुणी शिकवलंच नाही

चालेल?

ए चल ना, एकत्र चालूया. 

सहजंच गं.

असं एकमेकांत डोकावत थोडं पुढपर्यंत जाऊया.

चालता चालता माझ्यातलं काय बरंय ते आवडून घे, काय खरंय ते समजून घे. मीही तसंच करेन!

हो गं! माहितीय. मीठ थोडं कमीयं ते. मग टाक ना तू चिमूटभर. कधी मी मीठाची चिमूट पुढे केली तर घेशील नक्की!

नो! ते जमणार नाही हा. तुझ्यासाठी बदलणं-बिदलणं झेपणार नाही आपल्याला. तसलं काही प्रॉमिस करणार नाहीए मी. तूही करु नकोस. हो हो! उद्या कधी लग्न झालं तर त्यानंतरही नको बदलूस.

तू चाल की तुझ्या पद्धतीनं! पण ते उगीच पावलाला पाऊल वगैरे लावून नको हा! फक्त सोबत चालूयात. तुला अगदीच वाटलंच तर माझ्या पावलांची लय धर, मला वाटलं तर मी धरेन. त्यापेक्षा असं करु. खांद्यावर हात टाकून चालूयात का? लय जुळेल आपोआप.

हाऽ हाऽ हाऽऽऽ ते दो दिल एक जान वगैरे सगळं झूठयं. तुझी-माझी आवड-निवड वेगळीच असू दे. तुझं वेगळं असणं आवडतं मला. माझंही आवडून घेशील ना?

विश्वास असलाच पाहिजे, पण आंधळा नको. सहज विश्वास ठेव. मीही ठेवेन. एखाद्या बाबतीत नसेल ठेवता येत तर तेही मोकळेपणाने सांग. विश्वास नसेल सुरुवातीला, पण डेव्हलप करुयात की.

केवळ शब्दांनी नको, स्पर्शानंही बोल. तुझ्या सगळ्या मागण्या सांग. (अगदी तुझ्या फँटसीज सुद्धा!)

माझ्यावर हक्क गाजव. आवडेल मला. मालकीचा विचार आपण वेशीपलिकडेच ठेवूया.

हो, हे मात्र खरंय तुझं! बंधन नको असं म्हणतोय खरं, पण तरीदेखील 'आपली' म्हणून काही बंधनं वगैरे तयार होतीलच. पण ती आपणहून तयार झालेली असतील ना? त्यात पूर्वग्रह, जग-रीत अशी भेसळ तरी नसेल. ते घेऊ ना आपण समजून-उमजून. नाही पटलं तर देऊ सोडून. त्यात काय एवढं!

प्रेम?

...

खरंच सांगतो, अर्थ नाही कळत याचा. शब्दातही सांगता येत नाही. म्हणजे झालीयत काही प्रेमप्रकरणं. नाही असं नाही. पण तरीही पुरतं कळलंय असं नाही. हे तुला जे काही सांगतोय हे त्यातूनच आलेलं शहाणपण असल्यासारखं आहे. आधी एकमेकांना माणूस म्हणून तरी नीट पाहूयात ना! तुला-मला पुरेशी स्पेस देता येतेय का? भांडणं झालं तर पुढाकारानं मिटवता येतंय का? स्वतःला न पटणारं समोरच्याने मांडलं तर काय रिअॅक्शन येतेय हे सगळं पाहूयात तरी... आपण हे आपलं बेटा वर्जन तयार करतोय असं समज.

काय म्हणतेस? फेल गेलं तर? तर मग दुसरं अपग्रेडेड वर्जन तयार करु. वाटलंच तर करुयात लग्न. नाही केलं तरी चालेल मला. तुझं काय ते सांग. ठेवशील मला तुझ्यासोबत? बिनलग्नाचा?

फार गंभीर वगैरे झालं का? म्हणून तर म्हणतोय, हे प्रेम वगैरे पाहू की नंतर. आधी थोडंसं चालूयात ना सोबत.

फार नाही... तेऽऽऽ तिथपर्यंत. तिथून पुढचं पुढं पाहू...

ठिकय?