नि:शब्द

          हातातल्या घड्याळाशी खेळत ती गेल्या अर्ध्या तासापासून वाळूत बसली होती. दर पाच मिनीटांनी तीची नजर आत येणाºया रस्त्याकडे जात होती. तो अजून आला नव्हता. काल रात्रीचं त्यानं फोन करून तिला ‘उद्या भेटूया’ म्हणून सांगितलं होतं. उद्या म्हणजे १४ फेब्रुवारीला. जुहू बिचवर. संध्याकाळी 5 वाजता. तशी ती आली. वेळेच्या आधीच. पण नेहमीसारखी साध्या कपड्यात नाही. त्याच्या नजरेस भरावी अशी तयार होऊन.
          त्या दोघांची ओळख गेल्या वर्षभराची. कॉलेजमधले मित्र ते. एकाच वर्गात शिकणारे. तिच्या मित्रांच्या कंपूत तोही होता. थोडासा शांत. थोडासा विचारी. थोडासा भावूक. एक मित्र म्हणून आवडला तिला. कॅन्टीन, झाडाचा पार, ऑफ पिरीयड, सगळीकडे त्यांची धमाल चालली असयची. पण मग पावसाळ्यात गेलेली पिकनिक, दिवाळीत हाती घेतलेला प्रोजेक्ट, डिसेंबरमधल्या कॉलेजच्या स्पर्धा, त्यानंतर आलेलं गॅदरिंग, या सगळ्या दिवसांत तो तिला नव्यानं कळत गेला. ती दोघं खूप जवळ आली. परस्परांबद्दल आकर्षण वाटणं सहाजिकच होतं, पण आपली मैत्री तुटू नये म्हणून एकमेकांना काही कळू न देण्याचीही त्यांची धडपड सुरू होती. याबद्दल कुणीच कुणाशी काही बोललं नाही. मग तिनं त्याला सांगायचा निर्णय घेतला. उद्या सकाळी त्याला सांगायचं असं ठरवते तोच त्याचा फोन आला.
          फोन ठेवला तेव्हा तिच्या मनात विचारांचं काहूर माजलं होतं. का बोलावलं असेल त्यानं? त्याचा आवाज थरथरत होता का? का मला आपलं उगीच वाटलं तसं? एकामागोमाग एक अशी प्रश्नांची माळच उभी होती. तिनं समोर पाहिलं. क्षीतीजाच्या रेघेवरून पक्ष्यांचा थवा उडत चालला होता.


          आदल्या रात्री फोन केल्यापासून त्याला झोप म्हणून काही आली नाही. खरं तर मनातून तो चांगलाच घाबरला होता. असं त्यानं कधी कुठल्या मुलीला भेटायला बोलावलं नव्हतं. पण ती कातर स्वरात हो म्हणाली आणि त्याच्या मनानं उंच उडी मारली. कधी एकदा उद्याची संध्याकाळ होते आणि़... आणि काय? तिथं गेल्यानंतर काय करायचं? काय बोलायचं? त्यानं काहीच ठरवलं नव्हतं. नव्हे, ते त्याच्या लक्षातच येत नव्हतं. उद्या सकाळी ठरवू, असं म्हणून तो झोपी गेला खरा, पण प्रत्यक्ष भेटीची वेळ होत आली तरी त्याच्या मनात गोंधळच होता. असं गोंधळलेल्या अवस्थेत आपण तिच्यासमोर काही वेड्यासारखं बोललो म्हणजे? आणि ती आपल्याला हसली म्हणजे? त्याला काहीच कळत नव्हतं. पण तरीही तिला भेटण्याचं प्रचंड औत्सुक्य होतं.
          संध्याकाळी पाचच्या सुमारास तो समुद्राकडे जाणाऱ्या वाटेनं चालला होता. पावलागणिक बाजूच्या इमारतींची रांग मागे हटत होती आणि समुद्राचा विस्तार त्याच्या नजरेत भरत होता. किती सुंदर होता तो! अगदी तिच्यासारखा! त्याच्या ह्रदयातली धडधड वाढत होती. तळहातांना घाम सुटला होता. छातीतल्या धडधडीमुळे त्याला आत्ताच दूरवरून धावून आल्यासारखं वाटू लागलं. ती आली असेल का? की मीच लवकर आलोय? त्यानं आसपास वळून पाहिलं. आज समुद्रावर बरीच गर्दी होती. या गर्दीत ती सापडेल? अचानक त्याच्या नजरेला काहीतरी ओळखीचं दिसलं. कदाचित ओढणी. तो त्या दिशेनं निघाला आणि अचानक थांबला.
          ती पाठमोरी बसली होती.


          घड्याळ्याच्या काट्यानं ‘पाच’चा टप्पा ओलांडला आणि तीची अस्वस्थता वाढली. मागे वळून तिनं किती वेळा पाहिलं असेल तिचं तिलाच ठाऊक! ही ओढ कशाला गं? अजून तर कशातच काही नाही. तिच्या मनानंच तिला म्हटलं आणि तिच्या ओठांवर हळूवार हसू उमटलं. अजून कसा आला नाही तो? असा विचार करत तिनं मान वळवली तर तो समोरच उभा. तिनं झटकन समोर पाहिलं. कसली तरी चोरी पकडली गेल्यासारखं वाटलं तिला. तो हळूच येऊन वाळूत तिच्याशेजारी बसला. थोडं अंतर ठेऊन.
          आता काय बोलायचं? दोघांच्या मनात एकच प्रश्न. सुरूवात करायला कुणीच धजत नव्हतं.
          दोघंही गप्प. अवघडून गेल्यासारखे. काय बोलावं ते सुचत नव्हतं. एकमेकांकडे पहायची पण चोरी.
          वेळ अशीच चालली होती.
          समोर पहुडलेल्या समुद्रात नवीन लाटा तयार होत होत्या. एक लाट तयार झाली किनाºयाकडे धाव घेत होती. ती काठावर पोहोचण्याआधीच तिच्यामागे आणखी एक नवी लाट तयार झालेली असायची. दोघंही समुद्राकडे टक लावून त्या लाटा पहात बसले होते. जणू त्यांच्या मनाचं प्रतिबिंबच समोर पडलं असावं. क्षीतीजावर पसरलेल्या आभाळाच्या पडद्यावर सांजरंग हळूवारपणे उतरू लागले होते. मधूनच एखादी पक्ष्यांची ओळ उडत जायची.
          ‘‘किनाऱ्यावर  दिसणारा फेसाळता समुद्र क्षीतीजाजवळ किती शांत दिसतो ना?’’ तो समुद्राकडे पहातच म्हणाला.
          तिनं चटकन त्याच्याकडे बघीतलं. तो असं काही म्हणेल याची तिला अपेक्षा नव्हती. पण तरीही तो जे म्हणाला ते तिला आवडलं होतं. समोर टक लावून पहाणारा त्याचा चेहरा तिनं क्षणभर न्याहाळला आणि ती पुन्हा समोर बघू लागली.
          ‘‘जेवढं आत जावं तेवढा तो प्रगल्भ होत गेलेला भासतो मला.’’ तो बोलत होता. ती ऐकत होती. मग बराच वेळ तो बोलत राहिला. समुद्राबद्दल, क्षीतीजाबद्दल, मावळतीच्या रंगांबद्दल. तिला खूप छान वाटत होतं ते ऐकायला. ती त्याच्या शब्दांना डोळ्यांनी पाहण्याचा प्रयत्न करत होती. समोर सूर्य क्षीताजाला स्पर्श करत होता. रंग अधिकच गडद होत चालले. लाटांचा शुभ्र रंग फिकट होऊ लागला. मोजक्या ठिकाणी चांदण्या नजरेस पडत होत्या.
          ‘‘निघू या?’’ त्यानं विचारलं. तिनं मान डोलावली. वाळूवर तळहात ठेऊन उठताना त्याचा तिच्या हातावर पडला. तिनं तो तसाच राहू दिला. केवळ मान वळवून त्याच्याकडे पाहिलं.
          फक्त काही क्षण गेले असतील. पण दोघांनाही खूप मोठा प्रवास करून परस्परांच्या जवळ आल्यासारखं वाटलं.


          दोघं किनाऱ्यावर उभं राहून पलिकडे बघत होते. सूर्य काही वेळातच पाण्याआड गेला असता. एक विरत चाललेली लाट त्यांच्या पायांवरून गेली. त्यानं डाव्या हातात एक गुलाब तिच्यासमोर धरला. लालबुंद पाकळ्यांचा टपोरा गुलाब. तिनं तेवढ्याच शांतपणे तो स्वीकारला. शरिरावरून वाºयाची एक गार झुळूक वहात गेली. तिनं हळूच त्याचा हात हातात घेतला. बोटात बोटं गुंफली. पाय नकळतपणे पुढं निघाले. आता आजूबाजूला वर्दळ नव्हती. कानांवर पडणारे आवाज नव्हते. सांज नव्हती की रात्र नव्हती. होत्या त्या केवळ नि:शब्द पाऊलखुणा!